Мағауин М.: Мен

Қазақ әдебиетінің классигі Мұхтар Мағауиннің – анау-мынау емес, тұпа-тура «МЕН» атанған, естелік-толғау түріндегі және болмыс-бітімі қалыпты ұғым, жалған сыпайылық жөнімен онша үйлесе бермейтін өзгеше кітабы – отарлық заманда күн кешкен ойшыл, әсершіл ғалым-жазушының жан азабы турасындағы роман-эссе. Бірінші кітапта рухани бұғаудағы жазушының қаламгерлік жолы һәм шығармашылық өнердің сыр-сыпаты туралы әңгімеленсе, Екінші кітап ғылымдағы ізденіс-машақаттар туралы хикая шертеді. Әлбетте, барлық замандағы барлық ғылым, халық тілімен айтсақ, инемен құдық қазғандай. Бірақ ғалым-зерттеушінің бастан кешкені – мүлде басқа тараптағы машақат: жанышталған мұра, тапалған тарихты қайта көтеру, ұлттың оянуы, рухтың серпілуі жолындағы күрес машақаты. Жазушының жан азабы, ғалымның машақаты жинақтала келе жеке бір адамның емес, отарлық қыспақ астындағы рухани өмір шежіресін, тұтас бір дәуірдің рухани тарихын айғақтайды.